Tìm hiểu ứng dụng của học thuyết Âm - Dương

[thiện tai]

Tìm hiểu về học thuyết Âm Dương


Âm Dương là một học thuyết thuộc triết học Đông phương
Người xưa quan niệm rằng: Âm Dương là quy luật chung của vũ trụ, là cương kỷ của mọi vật, khởi đầu của sự biến hóa vạn vật, gốc rễ của sự sinh trưởng - hủy diệt, chỗ phát nguyên của tất cả các hình tượng.


Thái Cực sinh Lưỡng Nghi
Lưỡng Nghi sinh Tứ Tượng
Tứ Tượng sinh Bát Quái
Bát Quái biến hóa vô cùng
- Lưỡng Nghi ở đây là Âm Dương
- Tứ Tượng là: Thái Âm, Thái Dương, Thiếu Âm và Thiếu Dương
- Bát Quái: là các hào Âm Dương được chồng lên nhau theo một quy luật sắp xếp nhất định.


Bốn quy luật cơ bản của Âm Dương:


1. Âm Dương đối lập mà thống nhất.
Âm Dương là hai mặt đối lập nhau nhưng lại thống nhất với nhau. Hiện tượng này tồn tại phổ biến trong mọi hiện tượng của sự vật và tự nhiên.
Ví dụ:
- Trời là Dương, đất là Âm
- Sáng là Dương, tối là Âm
- Nam là Dương, nữ là Âm
- Hoạt động là Dương, trầm tĩnh là Âm
- Hưng phấn là Dương, ức chế là Âm
- Bên ngoài là Dương, bên trong là Âm
- Vô hình là Dương, hữu hình là Âm
Qua đó, ta có thể thấy: Âm Dương khác nhau về bản tính nhưng luôn song song tồn tại. Không thể có một hiện tượng hoặc một sự vật thuần Âm hoặc thuần Dương


2. Âm Dương hỗ căn.
Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng lại phải nương tựa vào nhau thì mới tồn tại được và như thế thì mới có ý nghĩa.
Ví dụ:
- Không có ngoài thì không có trong
- Không có nam thì không có nữ
- Không có nóng thì không có lạnh.


3. Âm Dương tiêu trưởng
Hai mặt Âm Dương luôn luôn chuyển hóa lẫn nhau để duy trì tình trạng thăng bằng tương đối của sự vật. Nếu mặt này phát triển thái quá thì mặt kia sẽ suy kém và ngược lại.
Ví dụ:
- Từ mùa Xuân đến mùa Hạ thì Dương trưởng Âm tiêu, từ mùa Thu đến mùa Đông thì Âm trưởng Dương tiêu.
- Chính giữa trưa là Dương cực thì cũng bắt đầu sinh Âm, nửa đêm Âm cực thì Dương bắt đầu lại sinh.


4. Âm Dương bình hành
Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng xu hướng của nó là dao động xung quanh một vị trí cân bằng.
Ví dụ:
- Sau tối thì lại sáng
- Sau mùa nóng thì trời lại mát dần
Nếu Âm Dương cân bằng hay nói cách khác là thuận Âm thuận Dương thì sự vật, sinh vật phát triển thuận lợi tươi tốt.