Kết quả 1 đến 1 của 1
  1. #1
    Ngày tham gia
    Feb 2011
    Đang ở
    Hà Nội
    Bài viết
    405
    Thanks
    2,411
    Thanked 11,635 Times in 408 Posts

    Mặc định Nguyễn Trãi : Là một thiên tài, một anh hùng dân tộc.

    Cụ Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai, sinh năm Canh Thân (1380) tại dinh thự của ông ngoại ở Thăng Long và mất ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Tuất (19 – 9 – 1442) bởi vụ án Lệ Chi viên oan nghiệt, thảm khốc; Nguyên quán ở làng Chi Ngại (làng Ngái), huyện Phượng Nhỡn (nay là huyện Chí Linh), Hải Dương. Trước đó vài đời, một chi họ Nguyễn ở Chi Ngại đã dời về định cư tại làng Ngọc Ổi, huyện Thượng Phúc, Hà Đông (sau đổi thành làng Nhị Khê, xã Quốc Tuấn, huyện Thường Tín, Hà Tây; nay thuộc Hà Nội). Làng Nhị Khê là một làng quê nằm bên tả ngạn sông Tô Lịch phía Hà Nội chảy về, trù phú, thuần nông và có nhiều nghề thủ công đặc sắc.
    Theo sử sách, Cụ Nguyễn Trãi xuất thân trong một dòng tộc, nhiều đời là võ quan cao cấp dưới nhiều triều đại. Dòng họ này có truyền thống cương trực, khảng khái, khí tiết, lập trường thân dân, đã từng đứng về phía những người thế cô, bị hà hiếp để đấu tranh chống lại cường quyền và bạo lực. Cũng chính vì thế nhiều lần bị tai họa nặng nề với nhiều mức độ khác nhau dưới các triều đại phong kiến. Dòng họ Nguyễn này là một đại tông, gốc ở Gia Miêu ngoại trang, huyện Tống Sơn (nay thuộc xã Hà Long, huyện Hà Trung, Thanh Hóa).
    Thủy tổ là Định Quốc công Nguyễn Bặc, ông đã cùng với Thái tể Đinh Điền phò tá Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân để thống nhất giang sơn, lập nên nhà Đinh (Đinh Tiên Hoàng). Hai vị này từng chống lại Lê Hoàn, khi Lê Hoàn (lúc còn giữ chức Thập đạo tướng quân dưới triều Đinh Tiên Hoàng đế) có ý định soán đoạt vương triều nhà Đinh. Việc không thành, Đinh Điền bị giết tại trận, còn Nguyễn Bặc sau đó (lúc Lê Hoàn lên ngôi) bị hại và gia tộc bị vạ lây…
    Cụ nội là Nguyễn Công Luật (giữ chức Giám quân Thiên Trường - quê hương nhà Trần) và ông nội là Nguyễn Minh Du (giữ chức Quản quân Thiết hổ - một trong năm vị tướng đứng đầu năm đội quân cấm binh bảo vệ Hoàng thành Thăng Long) đã từng đứng về phía Thái úy Trang Định vương Trần Ngạc và Thẩm hình viện sự Lê Á Phu chống lại Tể tướng kiêm Phụ chính đại thần Hồ Quý Ly chuyên quyền, lấn át vua Trần vào cuối thế kỷ XIV (thời vãn Trần). Bị họ Hồ phản kích, cụ nội bị sát hại cùng với nhiều người trong thân tộc. Riêng ông nội và ông nội thứ là Nguyễn Tác cùng hai người bác ruột là Nguyễn Sùng và Nguyễn Thư từng là võ quan cao cấp ở triều Trần Phế Đế và triều Trần Thuận Tông phải chạy về Gia Miêu ngoại trang mới yên thân. Còn cha con Cụ Nguyễn Trãi vẫn bình ổn, có lẽ là nhờ uy tín và thế lực của Trần Nguyên Đán.
    Ông ngoại của Cụ Nguyễn Trãi là Chương Túc Quốc Thượng hầu Tư đồ Trần Nguyên Đán (1325 – 1390), hoàng tộc nhà Trần, ông là cháu bốn đời của Chiêu Minh đại vương Trần Quang Khải.
    Thân phụ là Nguyễn Ứng Long, sau đổi tên là Nguyễn Phi Khanh vào năm 1400 lúc ra làm quan dưới triều Hồ Quý Ly) lại không theo nghiệp võ. Ông là con rể của Trần Nguyên Đán, từng đỗ Hoàng giáp trong kỳ thi Đình năm Giáp Dần (1374), niên hiệu Long Khánh thứ 2 triều Trần Duệ Tông. Nhưng bấy giờ triều đình không trọng dụng bổ chức quan, với lý do “con nhà thường dân mà lấy con gái hoàng tộc”. Mãi đến khi họ Hồ soán ngôi nhà Trần, thì Nguyễn Ứng Long mới được Hồ Quý Ly ban chỉ dụ mời ra làm quan với chức Hàn lâm Học sĩ, kiêm Tư nghiệp Quốc tử giám . Mẹ của Cụ Nguyễn Trãi là Trần Thị Thái, con thứ ba của Trần Nguyên Đán.
    Năm 1400, Cụ Nguyễn Trãi đi thi Đình, đỗ Thái học sinh khoa thi đầu tiên dưới triều nhà Hồ, năm sau được cử giữ chức Ngự sử đài Chánh chưởng. Năm 1407, giặc Minh xâm lược, cha con Hồ Quý Ly đều bị giặc bắt, nhiều quan lại nhà Hồ bị giết hoặc bị bắt đưa về giam ở Trung Quốc. Riêng Nguyễn Trãi trốn thoát.
    Theo Đại Việt sử ký toàn thư và theo Lịch triều hiến chương loại chí, thì “Tổng binh Trương Phụ ép Phi Khanh viết thư gọi ông, ông bất đắc dĩ phải ra hàng. Trương Phụ biết ông không chịu ra làm, muốn giết đi, nhưng Thượng thư Hoàng Phúc thấy mặt mũi khác thường, tha cho và giam lỏng ở thành Đông Quan”. Sau đó ông trốn thoát và bắt đầu mười năm tìm đường cứu nước.
    Trước khi có cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, có hai cuộc khởi nghĩa chống Minh của nhà Hậu Trần do Trùng Quang đế và Giản Định đế lãnh đạo. Nhưng Cụ Nguyễn Trãi không theo, mãi đến năm 1418, ông mới vào Lam Sơn phò giúp Lê Lợi.
    Buổi đầu của cuộc khởi nghĩa, do lực yếu thế cô, có lúc đội quân khởi nghĩa bị giặc minh đánh tan tác, mỗi người một nơi. Năm 1421, ông trở lại Lam Sơn lần 2, yết kiến Bình Định vương tại Lỗi Giang, dâng Bình Ngô sách, được Lê Lợi tin dùng, đối đãi vào hàng quân sư, cùng bàn bạc việc quân cơ. Nhờ tài thao lược, chiến lược “Tâm công” cùng tài ngoại giao, tài viết thư thảo hịch mà Nguyễn Trãi đã dùng lời nói, ngòi bút của mình để dụ hàng quân giặc. Kháng chiến thành công, khi triều đình định công ban thưởng, dù công lao vào bậc nhất, nhưng ông chỉ được ban quốc tính (họ Lê), phong tước Quan phục hầu, chức Thượng thư Bộ Lại, kiêm Nhập nội Hành khiển và trông coi Môn hạ sảnh, tức những chức quan đối nội, lo việc triều đình, ở bậc hai, bậc ba trong hàng ngũ quan chức đời Lê.
    Sau đó không lâu bị Lê Thái Tổ nghi oan trong việc Đèo Cát Hãn nổi loạn đòi phiên trấn cát cứ, nên Cụ Nguyễn Trãi đã bị tù. Còn những vị khai quốc công thần như Phạm Văn Xảo và Trần Nguyên Hãn thì bị bức tử. Khi được tha thì ông bị mất gần hết chức tước, quốc tính. Gần cuối đời, có thể nói, Nguyễn Trãi gặp nhiều bi kịch, vì thế mà ông xin về Côn Sơn làm bạn với với trăng thanh gió mát, vui thú với tùng với mai, thi thoảng mới về Thăng Long khi triều đình có việc cần.
    Đến năm 1440, lúc này Lê Thái Tông đã trưởng thành, dẹp yên bè đãng Lê Sát, nhà vua triệu ông ra làm quan trở lại. Dù lần này chức không cao, không to, nhưng Nguyễn Trãi vẫn hăm hở ra, chỉ vì dân, vì nước và Cụ đã viết bài Tạ ân biểu nổi tiếng. Cũng vì trở lại lần này mà sau đó Cụ Nguyễn Trãi cùng gia tộc đã bị cái án oan nghiệt Lệ Chi viên thảm khốc vào tháng 9 năm 1442 .
    Có thể nói trong cuộc đời, Cụ Nguyễn Trãi đã có hai lần đứng trước sự lựa chọn:
    Lần đầu, lúc nhà Trần đang bước dần vào tình trạng khủng hoảng, trở thành thế lực bảo thủ, và Hồ Quý Ly là đại diện cho cái mới với những cải tổ tiến bộ. Cha con Cụ Nguyễn Trãi chấp nhận Hồ Quý Ly, dẫu biết rằng chính họ Hồ là kẻ cướp ngôi vua Trần, lại là người trước đó đã từng là kẻ thù của dòng tộc họ nội mình, mà khi tổng kết cuộc chiến, trong Bình Ngô đại cáo, ông đã viết “Nhân họ Hồ chính sự phiền hà; Để trong nước lòng dân oán hận.” và trong thơ chữ Hán, có lần ông đã nêu suy nghiệm của mình về sự tồn vong của lịch sử, triều đại mất là do không được lòng dân, tuy vậy, ông vẫn có lời thơ trân trọng khi viết về Hồ Quý Ly, gọi họ Hồ là anh hùng: “Họa phúc hữu môi phi nhất nhật, Anh hùng di hận kỷ thiên niên – Quan hải” (Họa phúc đều có đầu mối, đâu phải một ngày, Anh hùng để lại mối hận đến mấy ngàn năm – Đóng cửa biển).
    Lần sau là việc tìm đường cứu nước, tìm chân chúa mà thờ. Ông đã không theo hai cuộc kháng chiến của nhà Hậu Trần trước đó. Mà phải nghĩ suy cân nhắc, để sau đó mới đến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi chủ xướng và trở thành vị khai quốc công thần số một của triều Hậu Lê sơ. Đây là sự lựa chọn đúng đắn, mang tinh thần rộng mở.
    Cụ Nguyễn Trãi cũng đã có nhiều tác phẩm để lại cho đời sau. Các tác phẩm chính của Cụ gồm:
    - Tác phẩm Bình Ngô đại cáo ghi trong Lam Sơn thực lục và Ðại Việt sử ký toàn thư.
    - Quân trung từ mệnh tập: Ðây là một tập văn chính luận thư từ địch vận .
    - Văn loại gồm chiếu biểu làm thay cho Lê Lợi
    - Băng Hồ di sự lục soạn năm 1428
    - Văn bia Vĩnh Lăng soạn năm 1435
    - Dư địa chí soạn năm 1435
    - Ức Trai thi tập gồm 105 bài thơ chữ Hán
    - Quốc âm thi tập, gồm 254 bài thơ Nôm.
    Cuộc đời của Cụ Nguyễn Trãi cũng có hai điểm lớn đáng chú ý:
    Thứ nhất, Cụ là một thiên tài, một anh hùng dân tộc, một nhân vật toàn tài lỗi lạc và vĩ đại vào bậc nhất trong lịch sử trung đại Việt Nam.
    Thứ hai, Cụ cũng là người đã phải gánh chịu nhiều nỗi oan khiên, oan khuất, thảm khốc đến mức hiếm có trong lịch sử dân tộc.
    Công lao, sự nghiệp của Cụ Nguyễn Trãi thật huy hoàng, vĩ đại. Cụ quả thật là anh hùng, khí phách, là tinh hoa của dân tộc. Công lao quý giá nhất và sự nghiệp vĩ đại nhất của cụ Nguyễn Trãi là tấm lòng yêu nước, yêu dân tha thiết và sự nghiệp đánh giặc cứu nước vô cùng vẻ vang. Cụ đã đem hết tâm hồn, trí tuệ, tài năng phục vụ lợi ích của dân tộc trong phong trào khởi nghĩa Lam Sơn. Góp công lớn cho phong trào khởi nghĩa Lam Sơn đi tới thắng lợi. Về mặt văn hóa, cũng có thể khẳng định rằng Cụ Nguyễn Trãi đã cắm một cột mốc quan trọng trên con đường tiến lên của dân tộc Việt Nam chúng ta, đặc biệt là lĩnh vực văn học.
    Muốn thiền, thiền phải có duyên,
    Muốn tu, muốn luyện, phải chuyên tâm này.

  2. 24 Thành Viên Gửi Lời Cảm Ơn Tới hocdao

    dietmatam (26-10-2012),hiepqf3 (29-10-2012),hongvulien (25-10-2012),Hua Toan (25-10-2012),huongvdl (25-10-2012),kiencuong304 (25-06-2018),lê chí công (09-04-2014),Lobbyvietnam (25-10-2012),manhcao277 (28-02-2015),newebook (04-08-2014),nhatchimai_2405 (27-10-2012),Phương Nam (25-10-2012),tam_thuc (18-11-2014),tatatam (31-10-2012),Tịnh_Tâm (25-10-2012),thanhphong (30-08-2014),THANHTINH (25-10-2012),ThienNgoc (03-03-2014),Thuanhoang (25-10-2012),Vidieu (25-10-2012),Y Xuan (25-10-2012),Đại Minh (13-08-2013),ĐINHQUANG HIỆP (25-10-2012)

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •